آدرسدهی خصوصی و عمومی — Private و Public IP
🎯 اهداف یادگیری
در پایان این درس، دانشجو میتواند:
- تفاوت آدرس خصوصی و عمومی را توضیح دهد
- بازههای آدرس خصوصی (RFC 1918) را نام ببرد
- درک کند NAT چگونه بین این دو تبدیل میکند
پیشنیاز: Subnet Mask و CIDR
۱. آدرس Public (عمومی)
آدرسی که در اینترنت قابل مسیریابی است. هر دستگاه متصل مستقیم به اینترنت باید آدرس Public منحصربفرد داشته باشد.
مثال: سرور google.com → 142.250.185.78
۲. آدرس Private (خصوصی)
آدرسهایی که فقط در شبکه محلی قابل استفادهاند. در اینترنت مسیریابی نمیشوند.
بازههای RFC 1918:
| بازه | CIDR | تعداد آدرس |
|---|---|---|
| 10.0.0.0 – 10.255.255.255 | 10.0.0.0/8 | ۱۶,۷۷۷,۲۱۶ |
| 172.16.0.0 – 172.31.255.255 | 172.16.0.0/12 | ۱,۰۴۸,۵۷۶ |
| 192.168.0.0 – 192.168.255.255 | 192.168.0.0/16 | ۶۵,۵۳۶ |
۳. مثال واقعی
شبکه خانه:
گوشی: 192.168.1.105 ← خصوصی
لپتاپ: 192.168.1.106 ← خصوصی
روتر: 192.168.1.1 ← خصوصی (Gateway)
روتر (WAN): 85.214.132.117 ← عمومی (از ISP)
وقتی گوشی google.com را باز میکند:
- درخواست به روتر میرود
- روتر با NAT آدرس 192.168.1.105 را به 85.214.132.117 تبدیل میکند
- درخواست با آدرس عمومی به اینترنت ارسال میشود
۴. چرا آدرس خصوصی؟
- کمبود آدرس IPv4: ~۴.۳ میلیارد آدرس IPv4 کافی نیست
- امنیت: دستگاههای داخلی مستقیماً از اینترنت قابل دسترسی نیستند
- انعطاف: هر شبکه میتواند آدرسدهی داخلی خودش را داشته باشد
۵. Loopback و APIPA
| آدرس | توضیح |
|---|---|
| 127.0.0.1 | Loopback — تست خود سیستم |
| 169.254.x.x | APIPA — آدرس خودکار وقتی DHCP پاسخ نمیدهد |
❓ سوالات مرور
- بازههای آدرس خصوصی RFC 1918 را نام ببرید.
- چرا آدرسهای خصوصی در اینترنت مسیریابی نمیشوند؟
- NAT چه نقشی بین آدرس خصوصی و عمومی دارد؟
- 169.254.x.x چه زمانی اختصاص داده میشود؟
📚 اصطلاحات مهم
| English | فارسی | توضیح |
|---|---|---|
| Public IP | آدرس عمومی | قابل مسیریابی در اینترنت |
| Private IP | آدرس خصوصی | فقط در شبکه محلی |
| RFC 1918 | — | استاندارد آدرسدهی خصوصی |
| APIPA | — | آدرسدهی خودکار (169.254.x.x) |
| Loopback | حلقه بازگشت | 127.0.0.1 |
درس بعدی: ARP